Vil ha «skogfond» for jordbruk

- Dette er eit ynskje vi har hatt oppe ved fleire høve opp gjennom åra utan å nå fram. Men det er ikkje blitt mindre aktuelt med tida. Avlingsskadane og den vanskelige innhaustinga som fylgje av klimasituasjonen i fjor sommar har aktualisert saka, seier Bjørke.

- Vi ser at avlingsskadeerstatninga ikkje dekker tapa for dei som driv i ein viss storleik. Om ein hadde hatt skattestimulans for å sette av litt av overskotet i gode år til eit slik fond vi tenkjer oss, kunne ein stå betre rusta når nye uår kjem. Det vil vere eit godt grep for å få ein jamnare inntektssituasjon, held Bjørke fram.

For mindre investeringar

- I tillegg er det jo eit stort behov for mange slag investeringar i næringa, og eit slik fond kan vere eitt av fleire verkemidlar til å utløyse sårt tiltrengt opprusting av driftsapparatet. Det løyser ikkje alle utfordringar - og vi treng andre investeringstiltak i tillegg - men ei fondsordning vil vere eit lyft for eigenkapitalen og eit godt grep for dei litt mindre investeringane. Det kan vere puffet som gjer at investeringane kjem i gong, meiner Bjørke.

Apropos dei aktuelle utfordringane med eit våtare klima, peikar han til dømes på behovet for grøfting.

Eit anna argument er den fleksibiliteten fondet vil gi for generasjonsskifte. Mange bønder er usikre på korleis det blir med eigarskiftet, og då er det vanskeleg å ta avgjerder om korleis ein skal investere. Ved å sette kapitalen i eit fond, får ein tid til å områ seg.

Likestillingskrav

Det er ingen stor løyndom at motstand i Finansdepartementet er mykje av grunnen når Bondelaget ikkje har nådd fram med kravet om fondsavsetting for enkeltpersonføretak tidlegare. Motargumentet derifrå har vore at ein kan gjere det lettare å sette av kapital ved å stifte aksjeselskap.

Nils Bjørke avviser at dette er noko godt alternativ for sjølveigande bønder med eigarskap til konsesjonspliktig landbrukseigedom. Han meiner det er betre å endre regelverket for skattemessig fondsavsetting enn å måtte etablere ei mengd nye AS i landbruket.

Det høyrer òg med i biletet at styresmaktene i det seinare har lagd tilhøva betre til rette for aksjeselskapa gjennom fleire forenklingar i Aksjeloven. Bjørke ser på kravet om skattemessig fondsavsetting for enkeltpersonføretak som ei rimeleg motyting for likestilling med AS-forma.

Vil ha dialog med politikarane

I eit internt notat har Bondelaget kalla fondet eit "bio/jordfond", men Bjørke understrekar at organisasjonen ikkje vil låse diskusjonen om detaljane i utforminga.

- Poenget er at eit slik fond skal medverke til å løyse mat- og klimautfordringane. Vi har spela det inn i samband med landbruksmeldinga, og er klåre til ein tettare dialog med politikarane, seier bondelagsleiaren.

Partipolitisk har fondsordning til no møtt best gjenklang i opposisjonen, men slik Bjørke tolkar signala, er interessa frå politikarar i regjeringspartia òg større enn før.

- Vi merkar ein ekte interesse for at dei vil høyre meir, og vi vil gjerne ha debatt, seier han.

Les hele saken i neste nummer av Bondebladet.