Importerte varer tek marknadsveksten

-  Råvareproduksjon i primærleddet stagnerar, samstundes som avsetjing av norske råvarer og tilverka produkt frå norsk matindustri i stadig sterkare grad blir utfordra i heimemarknaden, skriv Torbjørn Tufte i Landbrukets Utredningskontor i rapporten «Tollvernet forvitrar».

Noreg har formelt valt å gi om lag to tredjedelar av dei rike landa i verda betre tollvilkår og marknadstilgang på landbruksvarer enn det Noreg er forplikta til å handheve gjennom WTO-avtala. Viktigast for landbruket er likevel dei omfattande tollpreferansane EU har fått framforhandla i samband med EØS, skriv Tufte.

Importen frå EU i 2010 utgjorde 23,6 milliardar kroner. Den norske eksportverdien til EU var 3,1 milliardar kroner. Særskilt fører importveksten innanfor varer regulert i protokoll 3 i EØS-avtalen til redusert avsetjingspotensial for varer produsert på norske ressursar. Dette omfattar industrielt tilverka produkt med rett til råvarepriskompensasjon til industrien. 

Tufte viser til utviklinga i mjølkeproduksjonen dei siste ti åra. I denne perioden har den samla norske mjølkeproduksjonen hatt ein reduksjon i volum på tre prosent, samstundes som befolkningsveksten var på 9,5 prosent.

I same periode har importvolumet av meieriprodukt auka frå om lag 6 000 tonn til knappe 23 000 tonn. Tilsvarande er veksten i importvolumet av brød og bakervarer fem prosent årleg.