- Dette er å harselere med norsk landbruk

I Klepp kommune i Rogaland har 17 bønder fått føle ei ny forskrift på kroppen.

20 mai 2011 vedtok Regjeringa at svarthalespoven skal vere ein prioritert art. Det skal ikkje vere lov å forstyrre svarthalespovar, eller skade egga eller reira deira. Det betyr mellom anna at det ikkje er lov å slå graset før 15. juli i det «økologiske funksjonsområdet» for svarthalespovar.

Hos Trond Kristian Refve var det rundt fire par av fuglen i snipefamilien i sommar.

- Graset blir søppel

- Eg tek vanlegvis førsteslåtten i slutten av mai. Når eg ikkje får lov til å ta førsteslåtten før 15. juli, blir første- og andreslåtten til éin. Det graset kan berre deponerast. Det er søppel. Og graset rotnar på rot, så i verste fall får vi ikkje ta tredjeslåtten, heller. Desse fuglane legg ned noko av den beste landbruksjorda i Noregs land, seier Refve frustrert.

- Ifølgje kartet eg fekk var 700 mål, godt over 40 prosent av arealet mitt, bandlagt. Skal eg følgje dette, er det ikkje grunnlag for drifta lenger. Vi har investert fleire titals millionar kroner. Dette slår beina under drifta, seier Klepp-bonden.

- Stadig fleire arter

- Det verste er at fuglen ikkje er naturleg i Noreg, ein gong. Med klimaendringane som skal skje, vil vi få stadig fleire nyinnvandra artar. Skal vi ta vare på dei, har vi snart ikkje landbruk igjen, seier han.

Ifølgje Store norske leksikon er fuglen utbredt i deler av Sentral- og Øst-Europa til Sentral-Asia. Den etablerte seg første gang som hekkefugl i Noreg i Vesterålen i 1955, og har seinare hekka enkelte stader på Austlandet, Jæren, Mørekysten, i Trøndelag, Nord-land og Finnmark.

I Sør-Noreg hekkar svarthalespoven hovudsakleg i Klepp kommune no. I 2011 vart det registrert 20 hekkande par der, ifølgje Fylkesmannen i Rogaland.
Fuglen hekkar i graseng, der ungane er skjulte av graset. Men når bonden slår, kan dei bli drepne.

Kan måtte betale erstatning

Ifølgje forskrifta skal bøndene ha erstatning for bandlegginga.
Men Refve kan ende med å måtte punge ut med pengar til myndigheitene.

3. juni sendte Fylkesmannen i Rogaland ut brev til grunneigarane om at arten var konsta-tert på eigedommane deira, og at dette innebar eit rettsleg forbod om slått før 15. juli.

- Om sommaren skjer det mykje. De siste dagane før slåtten hadde eg ikkje opna posten. Så eg var ikkje klar over dette då eg slo graset 8. - 10. juni. Dermed har eg fått «førehandsvarsel om pålegg om miljøerstatning» frå Direktoratet for naturforvaltning. For å ha slått mitt eige gras! Dette er å harselere med norsk landbruk, seier han.

- Direktoratet skriv at påleg-get bør gis. Men eg vil ikkje akseptere ei bot. Dersom eg blir ilagt bot, vil eg ta den til retten, seier han.

- Vi har 400-500 storfe. Viss fire-fem fuglar skal leggje ned fôrgrunnlaget deira, då er det noko gale i dette landet, seier han bestemt.

Kjenner ikkje grensene

Ingen kan garantere kvar fuglane vil hekke neste år, men sannsynet for at nokre kjem til garden hans, er stor, trur Refve. Då varslar han alt no at han kjem til å forbryte seg mot reglane.

- Eg må ha fôr til dyra mine. Eg må slå graset. Eg kan ikkje la dyra mine i stikken på dette viset. Eg har eit ansvar for å gi dei nok fôr, seier han.
I år var det 17 bønder på Klepp fekk konsekvensar på grunn av svarthalespoven, ifølgje Jærbladet.

- Men det kan bli fleire. Fuglane kjenner ingen grenser, åtvarar Refve.

- Nå må ein byrje å tenkje på kor mykje samfunnet er villig til å betale for bevare 20-30 fuglar, seier Trond Kristian Refve.