Nedgangen i talet på geitebruk må stoppast

Dersom eksisterende geitmelkprodusenter fikk innvilget en større prosent av ønsket kvotekjøp gjennom Statens Landbruksforvaltning for hvert år de søker, hadde det også hjulpet på å opprettholde geitmelkproduksjonen. Kjøp av privat kvote blir ofte mer kostbart og det går lenger tid før en når opp i den kvotestørrelsen en ønsker å ha. 

Det er på høg tid at styresmaktene set søkjeljos på geita og på nedgangen me har i talet på geitebruk - samstundes som Tine seier dei treng meir geitemjølk til anlegget sitt på Haukeli. Ei oppmoding til avtalepartane er at dei i år skjer gjennom og let bønder med kumjølkskvote som ynskjer det, få konvertere til geit etter forholdstal éin til éin. 

Slik forslaget foreligg her, så blir me haldne for narr. Kva med dei som har små kvoter og ynskjer å auke driftsgrunnlaget på garden? Dette er i dag heilt umogeleg, ettersom det er svært lite kvote til salgs pr. dags dato. Er ikkje me som driv i dag verdt noko som produsentar? Det må satsast sterkt på tiltak som stimulerar til auka produksjon hjå dei som driv i dag. Heilt enig med Anne Grethe Guttormsen i hennar forslag. Då eg overtok garden hadde eg ei kvote på 36000 liter, for å kunne drive på fulltid har eg kjøpt meg opp til 110000 liter. Må si eg då synest det er rart at andre skal få ein del av kvota. Nei, me må satse på dei me har i dag. 

Sjølvsagt er det ikkje rart at folk med små kumjølkskvotar lyt få auka sysselsetnaden på garden, ved å konvertere til geitmjølkskvote etter forholdstal 1:1. Dette ville jo sikre drifta på den aktuelle garden, og sysselsetjinga og butsetnaden i bygda. Alternativet hadde vore - slik også Kirsti Sandland seier i reportasjen - at det ikkje hadde vore drift i det heile tatt på garden utan geit - og ho gjekk over med forholdstal 1:2. 

Me snakkar om to ting her. Det eine er å oppretthalde geitemiljøet, det andre er at me treng meir mjølk. Eg synes så klart at det er"urettferdig" at nokon skal få geitekvote, når staten tok halvparten av min når eg konverterte frå ku til geit. Men om me ynskjer eit levande geitemiljø er faktisk det ein "kamel" me må vere villig til å svelge. Det blir ikkje eit miljø av få store. Slik det har vore her har me hatt fantastisk støtte av kvarandre, f.eks i saneringsprosessen. Det er viktig at me kan møtast og diskutere aktuelle problemstillingar, og ha eit levande forum for diskusjonar. Det gjeld å hauste av kvarandre sine gode (og dårlege) erfaringar. 

Dersom en skal kunne leve av et geitbruk i dag, må kvota være av en viss størrelse. Dersom en skal kunne investere i moderne utstyr og holde tritt med tekonologien og krav til driftsbygning, må en ha en viss inntjeningsevne framover. Inntjeninga har direkte sammenheng med hvor mye melk en kan levere. Det er en kjensgjerning at det også er mange som legger ned produksjonen i dag. Kan hende hadde færre bruk vært lagt ned, dersom de hadde hatt tilgang på ei større kvote uten å måtte låne seg til fant for å kjøpe den privat. Med dagens investeringsbehov tror jeg tida er forbi for å opprettholde geitmiljøet med mange små bruk, dessverre. 

Det blir sikkert eit betre geitemiljø av å bytte ut geitebønder som ikkje får auka driftsgrunnlaget på garden og sluttar, medan andre bruk konverterer kvota frå ku til geit??? Då sit me att med same antallet geitebønder, men me har mista mykje kunskap. Ska lure på om Tine synest det er kostnadsbesparande med mange bruk eller om det og er plass til nokon store!! Når det gjeld kamelar så har eg ikkje så stor takhøgde at eg har plass til slike.... Men meire mjølk kan eg levere om eg får sjansen. 

Geita har vært stemoderlig behandla i mange år. Veldig synd da at når vi endelig får et stort, positivt og godt prosjekt som "Friskere geiter" for å bedre geitehelsa, så greier prosjektledelsen å kommunisere med geitebøndene så dårlig som den har gjort! Håper at presset både internt i Tine og i Norsk Sau og Geit og eksternt gjennom media blir så stort, at ledelsen forstår at de må ta rev i seilene og spille på lag med dem prosjektet er til for. Er veldig redd for at den harde linja som prosjektet og Tine legger seg på, skal føre til en stor avskalling av produsenter - det trenger i alle fall ikke næringa! 

Det er ikkje berre i Telemark at geitemiljøet etterkvart har vorte lite og sårbart. Det samme gjeld også for geitemiljøet her i Hallingdal, samt i fleire andre distrikt i sør Norge. Her i Hallingdal er det fleire av geitebøndene som har investert ganske tungt dei seinare åra for å sikre seg i framtid innan geitehaldet. Det blir ikkje rett at det er vi på grunnplanet som skal svelge kamelar. Før eg la om drifta til berre geit i 2004, hadde eg kombibesetning ku og geit. Ei kukvote på 31 000 liter og ei geitekvote på 25 000 liter. Den gongen var forholdstallet 1:2. Dermed "mista" eg altså 15 500 liter i geitekvote som eg ikkje fekk 5 øre i kompensasjon for. Som eit døme: Frå 2004 og fram til i dag har eg kjøpt ca 27 000 i geitekvote frå Staten slik at kvota i dag er 68 000 liter. I sør Norge kan ein få kjøpt geitekvote privat til ca 10 kr / liter. Det er for dei fleste ikkje økonomisk forsvarleg. Når kvoteetterspørselen er mykje større enn kva Staten legg ut for salg, blir det berre "småskvettar" til kvar enkelt. Dermed tek det lang tid å bygge opp eit optimalt driftsgrunnlag. For dei fleste i Hallingdal er det kvotestørrelsen som set begrensningane da mange har kapasitet til å kunne auke sin produksjon innanfor eksisterande driftsopplegg. Eg blir derfor provosert når geitedistriktet i Telemark no går ut på denne måte for å tilgodesjå seg sjølv med kvoter "på tilbod". Ein ting må defor være klart: Viss Staten går med på ei slik ordning i eit geitedistrikt, må alle geitedistrikt få samme tilbod. Her må det være likheit for lova.  

Geitebøndene i Telemark snakker her om kjerneområda for geit. Det blir ikke sagt at man kun snakker om Telemark. 

Er eing at ein må folk til og begynne med geiter. Men vi no hugse på at vi må ta vare på dei som forsatt driv med geit og prøve å gjera det bra levleg for dei som driv no og den som vill overta etter dei. Ska sjølv overta etter pappa og mamma om nokre år, og eg håper at ein få auka kvoten slik at det blir godt økonmi og drive med geit. Men ein må hugse på ein må ta vare på alle som er bønder no...!!! Før geitabonde skal eg verta uannsett...!! 

Me ynskjer ikkje at dette berre skulle vera ei særordning for Telemark, men at dette skulle gjelde innanfor det som er definera som kjerneområda for geit. Det er no berre 20 bruk att i Telemark som leverar til Tine sitt anlegg på Haukeli, og me veit at det i dette året og dei nærmast åra vil vera fleire som sluttar - difor har me ynskt å sett fokus på dette. Me registrerar at framleis er næringa delt i syne på om nye skal få sleppe til, trass i at me no er i underkant av 500 i heile landet, og på mange av desse bruka vil det ikkje verta vidare drift sjølv om dei gjerne Har auka kvotane gjennom kaup av kvote. Men me trur at det å berre gje eksisterande geitebruk høve til å verte størr ÅLEINE ikkje er nok for å oppretthalde geitemiljøa. I årets krav har avtalepartane gjort framlegg om at det kan opnast for 4 ny-etableringar i heile landet, 2 i sør og 2 i nord - og at desse skal Få halvparte av kvota og kunne kjøpe den andre halvparten opp til 75.000. Her i Telemark ville me verta glade om me no i vår kunne gje denne glad-meldinga til ein ung og aktiv sau/storfe-bonde som lenge har kunna tenkt seg å starta med geit at no er dette mogleg. Me ville også bli kjempeglade for at det forsatt ville verta drift på i allefall TO bruk til i Øyfjell dersom dei no fekk melding om at dei fekk konvertera ku-kvota 1:1! Og, me veit også at dei Eksisterande geitebruka me har her i Telemark, som har UNDER 30.000 i kvote (den minste kvota her er 18.000!) ville kunne satse vidare om no minstekvota vert heva til 30.000 også for geit! Desse tre innspela har me i Telemark sendt til avtalepartane i dei seiste ÅTTE åra, og i fjor fekk me gjennomslag for det 4 kravet om at kombi-bruk (ku & geit) fekk forhandstal 1:1 ved konvertering, så no håpar me på gjennomslag for dette og!  

Artig å lesa kommenataren frå Egil Håheim, at han starta med 36.000 liter i kvote og har kjøpt seg opp til 110.000 liter i dag!!!! Han krev altså å få bli større før nye får sleppe til!!!!! Typisk!!!! 

Norge er som skapt for geitehold! Det er veldig rart at ikke avtalepartene gjør en større innsats for å øke produksjonen av geitemelk, all den tid Tine har behov for en større leveranse - opp mot 10 prosent økning på kort sikt, slås det fast i Tines strategiplan. 

Så lenge det er behov for mere geitmelk så må vi som produsenter få økt kvotene. Det er ikke geita som skal berge de små kubrukene. 

Sıt ı Tyrkıa aa her nokre ınnspel paa det Marte Moland skrıv. Du nevnte kode ordet, nemmeleg kjopt seg opp paa kvote. Slık det lıgg ann no saa skal eın del brukerar faa kvote. Paa garden heıme hadde me mykje större kvote för staten plukka av uss eın del. Sıdan har eg sjölv maate sörge for aa skaffe tılbake denna kvota. Eg krev ıkkje aa faa kvote men rett ska no vera rett. alle som drıv ı dag maa faa ta del ı den verdıskapınga eın kvoteauke ınneber.Me sıt med ekspertısen og mogelegheıten tıl aa produsere.Att du skrv typısk undrar meg... Er det uvanleg att unge böndar som startar vel aa sıkre sıtt eıge levebröd??? Eg berre undrar.... Fortsatt god helg tıl alle. 

Kvar er geiteneringa om nokre år, om det no ikkje vert opna for ei forsiktig nyetablering?Me treng eit miljø kring geitehaldet ,då må me ikkje bli færre enn me er i dag. Eg trur at det trengst ei "gulrot" ,i form av litt gratis kvote, for at nokon vil starte opp med geitar i dag. 

Det vil også hjelpe på om allerede etablerte geitmelkprodusenter kunne få sin del av denne "gulrota", i form av litt gratis kvote. Geitnæringa er sikkert borte om noen år dersom de som driver i bransjen ikke har et inntektgrunnlag som er til å leve av og med. Dersom nyetableringer får kvote "gratis", mens etablerte geitbønder må betale for samme vare, er dette ei konkurransevridning vi bør kunne være foruten, geitmiljø eller ikke. Er det hobbybønder som driver med kvoter på 18.000-25.000 liter eller er det noen som greier å leve av det? Nyetableringer er hjertelig velkommen, på samme premisser som andre i næringa. 

Stå på, Gunnar Haugo! Anne Grethe Guttormsen snakkar som ein Frp'ar - akkurat slik Egil Håheim gjer. Skulle ein gått etter deira vilje, så kan me risikera at i nær framtid er det geit på berre nokre få store bruk, og det same med dei andre husdyrslaga. Siv Jensen ville med glede teke dei to til sitt bryst - om ho ikkje allereie har gjort det. 

Jeg er ikke og har aldri vært FRP'er, men det er forsåvidt heller ikke av interesse. Men jeg er økonom og ellers setter jeg pris på en god og saklig debatt med respekt for hverandres meninger og saklige innlegg. Som økonom ser jeg viktigheta av å ha inntjening som gjør en i stand til å betjene kostnader og gjeld. Det er bra å få debatt rundt dagens kvoteordning. Det er mye som kan gjøres med den, og det er et stort forbedringspotensiale for å holde liv i næringa, men ordninga bør kunne oppfattes som logisk og rettferdig uansett. 

Må sei eg vert provosera av Anne Grethe Guttormsen som kallar dei som driv med kvotae mellom 18.000-25.000 liter i kvote for hobbybønder!! Dei prøvar lik alle andre å få ei inntekt utav dei resursane som er på deira gard, og då sjølvsagt kvota - i tillegg til feks.brøyting,skogsdrift, turisme m.m - ein del av det som sikrar ein leveveg på bruket. Og ære være dei for at dei held fram drifta!! Skjønnar på nokre av komentarane her at slik innsats ikkje er like verdsett i alle delar av landet.... Me her i Telemark hadde også eit ynskje om at desse "hobbybøndene" som du kallar dei, skulle få eit lyft i form av ei heving av minstekvota til 30.000. Dette ville vera med på å sikre vidare drift/satsing på Eksisterande geitebruk - og slik eg les komentarane frå fleire her ville eg tru at dykk ville synas det var Mindre urettferdig enn om ku-bruk skulle få konvertere si kvote 1:1, eller Aller verst; det skulle opnast opp for heilt Nye geitekvotar. Men, eg er slett ikkje sikker på om dykk ville godtaka noko slikt heller.....  

Beklager dersom jeg brukte begrep som egnet seg til å misforstå, men med hobby mente jeg om geitmelkproduksjon var en hobby eller hovednæringa på en gård med ei kvote på den nevnte størrelsen. Dessuten var det et spørsmål og ikke en påstand. Tone Edland skriver at de har tilleggsnæringer og det er jo greit. Da synes jeg likevel det er merkelig at ikke disse kan gjøre som alle andre som ønsker ei større kvote for å øke inntjeninga, nemlig å kjøpe den. På den gården hvor jeg hører hjemme, har vi også annen næring i tillegg, da vi ikke kan fø en familie på 6 med den kvota vi har. Vi må kjøpe den kvota vi trenger dersom vi vil utvide melkeproduksjonen. Det er fint om vi kan få senket kvoteprisen og gis større mulighet for å kjøpe statskvote enn vi har i dag, men det må være ei ordning hvor også eksisterende geitmelkprodusenter får en likeverdig mulighet uansett hvor stor kvote en har i utgangspunktet. Dersom vi skal ha ei generell økning i kvota for å opprettholde produksjonen i landet vårt, må dette innbære at det blir ei ordning som kommer alle til del på en rettferdig måte. Pr definisjon tolker jeg konvertering fra kumelkkvote til geitmelkkvote som ei ny geitmelkkvote. For meg må det utover dette også gjerne åpnes for helt nye geitmelkkvoter, men noen kan ikke få gratis det andre må betale for. 

Det er rart at det for nokon kan vera så gale om me kan få fire ongdomar til å satse på geit ! Elles så ville det vore bra om all kvoteomsetjing gjekk om staten.Slik ordninga er no,er det berre rikingar som kan kaupe privat kvote . Vonar på ei god framtid for geitehaldet i Noreg. Geiti er viktig i mange samanhengar ,som til dømes i marknadsføringa for det som er typisk norsk .  

Det er klart at dei med små kvotar også kan kjøpe seg opp - som du seier alle andre gjer. Men slik regelverket er i dag, at du berre får kjøpe prosentvis av den eksisterande kvota, vil det ta lang tid før feks eit bruk med rundt 20.000 liter får auka så det monnar. Om det no vart slik at minstekvota vart auka frå 15.000 til 30.000 liter, så ville nok for nokre oppfattast som urettferdig om dei t.d nettopp har kjøpt seg opp til over 30.000 liter. Men, ein finn fleire eksempel på ordningar innanfor avtaleverket som har endra seg frå eit år til anna, slik at det kan oppfattast som urettferdig for nokon. 

Vet veldig godt hvor lang tid det tar. Hos oss starta det med 16.000 liter og det har tatt lang tid å komme dit vi er i dag. Uten økonomi til å kjøpe privat kvote, er en prisgitt de smulene en kan få gjennom statskvota. Kjempefint om vi klarer å få endringer som gjør det mulig å øke produksjonen og dermed lønnsomheta i den norske geitnæringa. Jeg tror nok ikke jeg er den eneste som vil oppleve det som urettferdig, dersom forslaget fra Telemark blir gjennomført. Når det er snakk om konvertering av kumelkkvote, er det jo ofte slik at kumelkkvota er større enn geitmelkkvota. Dersom en produsent får konvertert i forholdet 1:1 på ei kvote som er langt høyere enn 20.000, så vil det nok føles veldig feil for noen av de som har brukt mange år på å kjøpe tilbake ei kvote som staten sjøl har redusert tidligere. 

Gudag! Korleis gjeng det med Egil i Tyrkia tru? Ikkje noko livsteikn på fleire dagar no .... Ville det ha vore bra om alle med små kvoter i år fekk høve til å kaupe det dei ynskte av staten, opp til for eksempel 75000 liter? Dei med større kvoter fekk ikkje høve til å kaupe noko i år.  

Nokre ınnspel her er paa grensa tıl aa vera userıöse. Skal ta for meg nokre no. Frp staar for eın sentralıserıngspolıtıkk, medan mıtt forslag vıl gje alle som drıv ı dag tılgang paa kvote. Dette er og uavhengıg taa kor eın lıgg ı forhold av meıerıstrukturen ı dag. Det kan vel heller hende at nokre ı Telemark ser for seg eı meı sentralıserıng av geıtebruk ı meıerınere omraader........ Gunnar Haugo er lıtt ute og köyre da han hevdar at det berre rıkıngar som kan kjöpe kvote. Daa eg starta og kjöpe kvote var prısen paa den statlege kvota den samma som den er for den prıvate ı dag. Det fıns gode ordnıngar gjennom Tıne for aa faa kvotelaan. Dette er noko eg har benytta meg av for all kvota eg har kjöpt. Men det er vel slık ''rıkıngane'' maa gjera det. Det er no eın gong slık Gunnar at det er nokre av oss som har ınvestert tungt ınnan geıtehaldet. Kvar den enkelte ser for seg at er eı passeleg kvote for aa forsvara ınnvesterıngane kan ıkkje eg svara for.. For mın eıgen del ser eg for meg eı kvote omtrent paa dagens nıvaa. 

Kvar hadde geitenæringa vore i dag utan prosjekt friskare geitar? Her i Telemark heve prosjektet vore avgjerande for optimismen i næringa. Men me er heldige og heve hatt mange gode støttespelarar som til dømes kjempe godt samarebeid med Seljord veterinærkontor med Mimmi Hauglid i spissen.  

Bra du er i farta Egil. Ja,kan hende eg er ute og køyrer, som Egil skriv. Sjølv har eg 50000 liter i kvote, kaupt meg opp frå 11000 liter. Eg heve og lånt pengar gjenom Tine. Alt eg heve kaupt er gjenom staten. No heve eg planar om nytt fjos,då treng eg dobbelt så stor kvote seier planleggjaren i Tine. Me treng flinke geitehaldarar som Egil Håheim, og me treng slike som meg og alle dei andre 500 som driv med geitar her i landet.! 

Det ser ut som me til ein viss grad er einige. Me må behalde alle geitebøndane me har i dag. Eg meiner då at det er meir kvote til desse, som er vegen å gå. Det er andre ting som bekymrar meire då det gjeld å behalde dagens produsentar, det er prosjektet friskare geiter. Dette prosjektet kan vera med å øydeleggje ei heil næring dersom det framstår slik det gjer i dag. Eg oppfordrar alle som vil behalde eit levande geitemiljø om og lesa vedlagt link. Det er ein artikkel om prosjektet som er publisert i buskerud sau og geit, skriven av Olav Randen. http://www.nsg.no/buskerud/ 

Las akkurat programmet til geitedagane i Valdres. Endå ein gong skal informasjonsflyten styrast, prosjekt friskare geiter er livredd for kritiske synspunkt i det arbeidet som har foregått. Eit så viktig tema som sanering, som har påvirka så mange i form av smitte i sanerte buskapar og store spørsmål som ikkje har vorte besvart av prosjektledelsen, ser det ut som at me ikkje kjem til å få svar på. På fredag har friskare geiter 90 minutt til rådigheit. Denne tida skal brukast til 5 innlegg+open debatt. Me veit alle at det ikkje blir tid til debatten. Det passar fint inn i den strategien me er godt vane med frå den kanten. Lurer på kven som er ansvarleg for planlegging av programmet?? Dersom friskare geiter ikkje har noko å skjule, så oppmodar eg sterkt om at programmet må endrast. Me treng meire tid for å diskutere ei så avgjerande sak!!!  

Tine og Nsg viser ein maktarroganse på måten dei driv prosjektet friskare geiter. Om ikkje lenge ser det ut som at dei som ikkje har sanert blir tvungen til å sanere. Det kjem til å koma ein form for prisdeffrensiering på mjølka til dei som ikkje har sanert. Men Tine kan ikkje vise til nokon kvalitetsskilnad på mjølka.Då er samvirketanken ein saga blott, lik pris for likt produkt fell bort. Kor lenge går det då før dei begynar å fire på henteplikta??? . Sjølv så har eg 180 geit som mjølkar og eg er stolt av yrket mitt, men no ser det ut som at gardsdrifta her går ei usikker tid i møte. Ein ting er sikkert, me kan syne til topp kvalitet på mjølka og ikkje har me sjuke dyr heller. Sanering må vera frivillig ellers så havarerar geitenæringa.  

Huff,så negativ du er Egil! Ingen kan greie arbeidet med å sanere betre enn du. Meld deg på prosjeket snarast råd. Me treng slike flinke geitehaldarar som deg i framtida. 

Problemet e ikkje at bondan ikkje kan jobben sin. De fleste av dem e vel kompentent til å sanere. Det som gjør at man blir negativ e vel den arrogante holdninga til Tine. Når man ser kordan mange av bondan blir behandla i prosjektet, så e det ikkje artig å bli tvingt inn i et sånt system. Den kunnskapen som Tine sine rådgivera har om prosjektet e ikkje bestandig like god. Man lure nok av og til på om prosjektet e et sysselsettingstiltak for andre enn bondan. Så til slutt e det vel bondan som ende opp på NAV og kanskje møte dem noen rådgivera i køa der. 

Til Tollef Haug, Egil Håheim og alle dere andre ivrige geitedebattanter som etterlyser artikkelen Olav Randen har skrevet om prosjektet Friskere geiter på nettstedte til Norsk Sau og Geit Buskerud. Klikkbar lenke til den er nå lagt til i saken over her. Adressen er: http://www.nsg.no/buskerud/org/om_bsg/lokallag/om_prosjekt_friskere_geiter.htm (Dessverre er det ikke teknisk mulig å legge livelinker og lange artikler her på kommentarplass)  

Hallo "småbruker",du må vera så tøff at du brukar namnet ditt hera! Kva meiner du med at Tine visar så arrogante haldningar? Me må berre få alle geitehaldarane med i prosjekt friskare geitar,då kan me stå samla i alle utfordringane i framtida. Utan at me vert kvitt CAE viruset og at me heve kontloll med byllar og paratubb,så har geitehaldet inga framtid. No må me samle oss om det og slutte med alt detta vaset. Kva med å få Ingeborg Hauglid(Mimmi) med i prosjekt leinga? 

Tine viser ein arrogant oppførsel pga måten prosjektet blir gjennomført på. Fase 2 i prosjektet har ikkje vore ute på høyring og er heller ikkje evaluert. Me har mange mindre viktige saker ute på høyring blandt geitebøndane, medan ei så viktig sak som å starte ei massiv sanering med påfølgjande tvangstiltak som kjem til å koma etter 2012 ikkje har vore til drøfting blandt geitebøndane. Må og få gjera merksam på at det er saneringa som skapar ein del splittingar i gjeitemiljøet, og at det er sterk usemje i om det er ei sanering som er framtida. Det er mogeleg å bli kvitt cae på andre måter. Les artikkelen som Olav Randen har publisert.(link i kommentarn over Gunnar Haugo) Det at nokon ikkje brukar fullt navn synest eg er heilt greit. Me har jo erfaring med at det er stor fare for å urettmessig bli stempla som udugeleg bonde dersom det har kome smitte i ei sanert besettning, eller om det blir retta kritikk mot prosjektet eller oppdragsgjevarane. Att innlegga til enkeltbønder blir kalla vas, synest eg vitnar om at det kanskje er noko mangel på innsikt i saker som skjer eller har skjedd.  

Lenke til innlegget av Olav Randen står RETT UNDER SJØLVE SAKA (under nederste bilete)!!!! Der kjem du direkte inn på innlegget!!!! 

Kvifor ein byrjar å diskutere "Friskare geiter"-prosjektet under denne saka, kan eg i grunnen ikkje begripe. Denne reportasjen handlar om konvertering frå ku- til geitemjølk - mens det er ei anna sak - "Friskere geiter"-prosjektet" hjalp ikke - som omhandlar dette prosjektet. Der er det også lenke til Olav Randen sitt innlegg om temaet.  

Nedgangen i talet på geitebruk må stoppast er hovedsak i denne artikkelen. At det då blir diskutert prosjekt friskare geiter her er vel ikkje så rart då. Den største trusselen til nedgang i talet på geitebruk, er bønder som sluttar pga at det blir pressa fram ei sanering, eller pga smitte i sanert buskap.  

Til Gunnar. Ser at du skriv at vi no må slutte med alt dette vaset. Kan du utdjupe kva du her meiner med "vas" ?? 

Set i gang og saner, skriv Gunnar Haugo til Egil Håheim (og oss andre geitebønder som enno ikkje har sanert). Men han skriv ikkje kvifor Håheim og me andre bør sanere. La meg ta Håheim som døme. Eg kjenner situasjonen hans fordi han held til i grannebygda. Han er, som Haugo også skriv, ein dyktig geitebonde, med høg avdrått og god geitehelse. Kva vil han oppnå med å sanere? Det positive vil vere at han blir kvitt CAE, som framleis er eit visst problem i Hallingdal og mange andre stader. Men det kunne han ha vorte på langt enklare vis dersom han hadde fått analysert mjølkeprøver av enkeltgeiter og slakta infiserte dyr. Det negative vil vere a) at han må setje på rått og rote av kje dei første åra og difor mister noko av den avls- og helseframgangen han har hatt, b) at han, viss han følgjer oppskrifta og baserer seg på eigne kje, får vesentleg redusert avdrått og difor låg inntekt det første og truleg det andre året, c) at han får mykje ekstraarbeid med snapping og tilvenning av ny buskap, d) at han, å dømme etter statistikkheftet for geiter frå Tine 2008, ikkje vil få betre geitehelse når geitene etter nokre år har fått normal aldersfordeling att, e) at han utan vaksinering risikerer paratuberkulose i buskapen, slik det oppstod hjå ein kollega som sanerte, og f) at viss noko ikkje går etter oppskrifta, slik det kan skje for alle, risikerer han å bli uthengt som dårleg bonde av prosjektet og Tine-konsernet. Og overfor slikt er ein enkeltbonde temmeleg forsvarslaus. Det opplevde ein annan dyktig geitebonde, min og Håheims sambygding Tollef Haug. Bør Håheim og me andre så sanere av omsyn til andre geitebønder i området? Då Haug sanerte og kutta ut vaksineringa, kom altså paratuberkulose inn i buskapen hans. Så lenge me ikkje veit kvar sjukdommen kom frå, må me sjå i augo at risikoen er der for at fleire sanerte og ikkje-vaksinerte buskapar aukar smitterisikoen. Sjukdommen kan vandre frå dyreslag til dyreslag, til dømes frå geit til sau eller rein. Så eg kan ikkje sjå andre grunnar til at Håheim og me andre skal sanere, enn omsynet til prestisjen til prosjektet, Tine og Sau og Geit. Eller er det element i dette som eg har oversett, Gunnar Haugo? Føreåt takk for svar. 

Sit å undrar meg over at det ikkje er komen noko svar/kommentarar på det som er skriven av Olav Randen. Kan det vera slik at det er satt av ekstra tid på geitedagane til diskusjon omkring desse spørsmåla???? Neppe....... 

kjøtet vil innvandrere fra afrika ha de er vant med dette fra hjemlandet sitt Nordmenn som har spist hos disse sier at smaker like godt som får men det virker som nortura ikke har forbindelse med disse.