No kjem dei norske morellene

Morellene kjem seinare enn vanleg i år, men det er ikkje unormalt seint, fortel fruktdyrkar og rådgivar i Norsk Landbruksrådgivning, Jan Ove Nes i Ullensvang.

- Det er jo klart seinare i år enn det har vore dei siste åra, men no har det også vore svært tidleg hausting i mange år på rad. Eg har sett tilbake på loggføring frå 90-talet og då var det meir vanleg med hausting i byrjinga av august, seier Nes.

Jamnare i år

Det var kaldt under bløminga i Hardanger i mai, og det gjekk ut over pollineringa. I tillegg var det ein særs kald og lang vinter på Vestlandet og mange andre stader i landet. Enkelte tre har fått frostskadar, fortel Jan Ove Nes.

- Fruktdyrkarar i Telemark har nok merka den kalde vinteren meir enn oss. Men også her shadde vi frostskadar. Likevel er det brukbare avlingar med moreller. I fjor var det veldig ujamt, meir anten eller for mange dyrkarar. Men i år er det mykje jamnare over heile linja, slik at det totalt blir som i fjor eller litt under, spår rådgivaren.

For nokre veker sidan herja ein kraftig vind langs Hardangerfjorden, og nokre dyrkarar fekk øydelagt både plast, nøter og tre på kort tid.

- Det gjekk lite ut over totalavlingane, men øydela mykje hos enkelte dyrkarar.

Lite til utlandet

Tidleg på 2000-talet eksporterte morelledyrkarane i Hardanger rundt 100 tonn til utlandet. Eksporten har gått kraftig tilbake og årsaka til dette finn vi i Canada. Her har nokre enorme fruktfarmar starta opp med produksjon av seine sortar av moreller, lik dei som blir dyrka i Hardanger.

- Det var dårlege prisar ute i fjor, og dette gjekk ut over eksporten. Det var berre småtteri som gjekk til eksport, kanskje eitt tonn til saman.

Vêret derimot, er viktig. Med mykje sol og varme et vi meir moreller, fortel Nes.

- Vi merka det veldig godt i fjor. På Austlandet gjekk salet veldig ned når det kom dårleg vêr i august. Det er meir stabilt på Vestlandet, her er vi nok meir vane til varierande sommarvêr.

Langs Sørfjorden er det mange dyrkarar som sel moreller direkte ved vegen, og også her spelar vêret ei viktig rolle. Det kjem fleire turistar, og det er fleire som stopper, hvis sola skin.

Seine sortar dominerer

Dei siste åra er det seine sortar som er prioritert, og tidlege sortar av moreller er nesten utradert. Dei er ofte små og har mindre smak.

- Dyrkarane er heile tida på jakt etter nye sortar. Det er mange stader det vert kryssa fram nye sortar, men ikkje i Norge. Canada har drive mykje med slikt sortsarbeid, men dei nye sortane er beskytta. Det kan godt vere at nye, lyse sortar vil komme sterkare i framtida. Men då må dei nok bli meir smakfulle, spår fruktdyrkaren og rådgivaren.