Drøsestova på Bjoa

Bondesamlingane på Buo - den tradisjonsrike bygdebutikken på Innbjoa-kaien - har vore fast takst i Bjoa Bondelag heilt sidan midt på 80-talet.

Bondebladet besøkte Drøsestova på Bjoa i 1987 - og no 21 år etterpå, er det framleis folk frå den gong som møter trufast opp kvar fyrste torsdag i månaden, i lag med ein ny generasjon bønder som har kome til i åras løp.

Her er unge og eldre i skjønn forening.

- Bondeyrket har blitt meir og meir einsamt. Trongen for større kontaktflate er veksande. Difor er det særs viktig at yrkesbrør og -systrer kjem saman til ein drøs med jamne mellomrom, seier leiar i Bjoa Bondelag, Ernst Grønnestad.

Bjoa ligg i Vindafjord kommune i Nord-Rogaland. At Drøsestova i denne bygda har vore liv laga i over to tiår, viser heilt klart at tiltaket til det lokale bondelaget er ein ubetinga suksess.

- Det er viktig å koma seg ut og preika om faglege ting så vel som å ha det sosialt i lag med yrkeskollegaer, seier Øystein Sandsgård (t.v.) og Tormod Sandsgård.

Sosialt

- Drøsestova skal vera ein plass der me kan lufta forskjellige synspunkt både som gjeld jordbrukspolitikk på riksplanet og meir lokale tilhøve, det skal vera ein stad der bøndene kan utveksla erfaringar - og mest av alt er det ein sosial møteplass der drøsen står i høgsetet, seier Roy Erik Hetland. Han er mjølke- og svineprodusent på Bjoa, og dessutan styremedlem i Tine Meieriet Vest BA.

Bondebladet besøker Drøsestova på det siste møtet før jul, og på denne desembersamlinga blir det som seg hør og bør servert risengrynsgraut og spekemat, med kaffi og gløgg. Elles i året er det kaker og kaffi som står på plakaten.

- Velkomen til drøsemøte, seier Ernst Grønnestad, leiar i Bjoa Bondelag.  Kvar fyrste torsdag i månaden, med unnatak av sommaren, møtest bøndene på Bjoa i Drøsestova.

Faglege innslag

- I tillegg til vanlege drøsen, brukar me òg å ha eit fagleg innslag, slik at det ikkje berre blir prata drit, fortel Ernst Grønnestad.

Men no på julesamlinga blei det jamen prata drit under det faglege innslaget også! Det sto rådgjevar Lars Kjetil Flesland frå Haugaland landbruksrådgjeving for. Han føredrog om verdien av husdyrgjødsla, etter som handelsgjødsla har stige så veldig i pris.

Andre gonger har helse-, miljø- og tryggleikstenesta i landbruket stått på programmet, eller jordbruksforhandlingane, WTO og andre aktuelle saker som vedrører bonden.

I Drøsestova blir det prata mykje drit - og drit var òg tema i kveldens faglege innslag, der Lars Kjetil Flesland snakka om verdien av husdyrgjødsla no når handelsgjødsla har gått så voldsomt opp i pris.

Møtestad heile veka

Idéen til Drøsestova kom på eit medlemsmøte i Bjoa Bondelag på midten av 80-talet ein gong. Seinare har lokalet som ligg i tilknytning til butikken, utvikla seg til også å vera ein møteplass for folk flest i det daglege.

- I Drøsestova er det ope kvar dag i butikken si opningstid, slik at dei som er på handletur kan stikka innom for ein drøs med sambygdingar. Særleg er dette populært for dei eldre i bygda. Mannfolka let gjerne kjerringane ta runden inne i butikken, og slår seg sjølve ned i Drøsestova, fortel Roy Erik Hetland.

Slik blir Drøsestova på Bjoa ein samlingsplass for bygdefolket mest heile veka igjennom.

Men sjølve Drøsestova til Bjoa Bondelag er kvar fyrste torsdagskveld i månaden, med unnatak av sommarmånadene. Av og til blir møta forresten òg haldne i idrettshuset; det varierer litt, får me vita.

Tre blad yngre Bjoa-bønder med innsatsvilje og framtidstru på landbruket: Øystein Sandsgård (bakerst), Tormod Sandsgård og Roy Erik Hetland.

Ein god plass å samlast

- Drøsestova er ein god plass å samlast, både for å preika om laust og fast og for å snakka fag, seier Øystein Sandsgård og Tormod Sandsgård. Dei er begge mjølkeprodusentar.

- Ja, dette er veldig positive møte som er motiverande og inspirerande. Samtidig er det moro! Her er bestandig mykje humør. Av og til kan me sitja i to timar med latter, skyt Roy Erik inn.

Ein fredagskveld i februar er det òg tradisjon i Bjoa Bondelag å arrangera rekekveld i Drøsestova. Då er det alltid fullt hus og stormande jubel.

Dessutan kjører butikken sjølv pubkveldar her med jamne mellomrom.

Eit kapittel for seg sjølv

- Mange lokale bondelag jobbar tungt og har fått eit svært så alvorleg image. Eit bondelag er liksom eit lag som berre drøftar jordbruksavtale og faglege saker. Men me har òg behov for berre å møta kvarandre og drøsa, og hausta impulsar og gje impulsar, seier Lars Arne Lien.

Sjølv er Lars Arne eit heilt lite kapittel for seg sjølv. Han let nemleg ikkje noko gå frå seg som skjer i bygda. Det er viktig å vera med der det skjer. Difor mjølkar Lars Arne i store delar av året ved elleve-tolvtida om kvelden, når andre folk skal leggja seg - og neste økt tek han midt på dagen.

- Då får eg vera med på alt som går føre seg i bygda! Eg vil ikkje la kyrne bestemma tidsplana mi. Kyr er dessutan vanedyr; dei mjølkar etter som du venner dei til, slår Lars Arne Lien fast.

«Teppeteorien»

Bjoa Bondelag har 38 medlemmar, og jordbruksmiljøet i bygda blir karakterisert som godt og mangesidig.

«Teppeteorien», fritt sitert Bjoa-bonden Gunnar Dalen - verkar i denne bygda ikkje berre som teori; der er den røyndom i aller høgste grad:

Me kan tenka oss eit stort teppe med frynser på alle sider. I det eine hjørnet finn me deltidsbruk og småbruka - eit hjørne som krev stadig større plass på teppet. I det andre hjørnet har me dei store familiebruka, i det tredje dei som bur sentralt, og i det fjerde hjørnet utkantane.

Dersom dette teppet skal løftast opp, så må det løftast i samtlege hjørne. Løftar me berre i tre av dei, så vil det fjerde hjørnet falla ned til golvet!

På Bjoa blir teppet løfta i alle fire hjørne.